“Xeneroso”. “Eficaz”. “Humilde”. “Pragmático”. “Forte”. “Comprometido”. “Paciente”. “Retranqueiro”. “Conversador”. O salón de actos da Facultade de Filoloxía e Tradución encheuse este mediodía cunha morea de adxectivos cos que as e os compañeiros de Antonio Rifón Sánchez lembraron o docente e investigador recentemente falecido. Por vez primeira na súa historia, o centro celebrou este xoves unha sesión extraordinaria da Xunta de Facultade en lembranza dun docente finado, que recibiu a cálida e sentida homenaxe de quen foron os seus e as súas compañeiras en labores docentes, investigadoras e administrativas, desde a súa chegada á Facultade en 1995. Na sesión, que contou coa presenza no salón de actos de familiares de Rifón, así como do reitor da UVigo, Manuel Reigosa, o decano da FFT, José Montero Reguera, lembrou “ao meu amigo, que para min segue vivo”, agradecéndolle terlle aprendido a falar galego e, especialmente, a palabra “conversa, con todos os matices que para el tiña, de falar pausadamente, no que un tema levaba a outro… Rimos e sufrimos coa vida académica e pasámolo moi ben”, lembrou Montero, que cualificou a Rifón de “irmán”. Precisamente, o decano da FFT aproveitou a ocasión para anunciar a celebración, a partir da semana que vén, dun ciclo de relatorios co título Conversas, no que a través de charlas entre egresados e egresadas e integrantes do centro, homenaxearase a Rifón, ao tempo que se pretende captar alumnado. “A Facultade é un pouco máis pequena, pero a vida segue. Así que, sigamos!”, rematou Montero.
As palabras do decano do centro pecharon un acto no que se sucederon as intervencións de compañeiras e compañeiros de Rifón ao longo dos 27 anos que impartiu docencia e investigou na FFT. Inmaculada Báez, directora do Departamento de Lingua Española, foi a primeira en tomar a palabra para lembrar ao seu compañeiro do despacho de enfronte, do que dixo, que botarán en falta a frase lapidaria coa que pechaba “as discusións acaloradas do departamento: ‘Isto é unha cuestión baladí’, así como a súa “retranca coruñesa”. Pola súa banda, José María García-Miguel, coordinador do Grupo de Investigación Gramática, Discurso e Sociedade (Grades), rememorou o seu primeiro encontro con Rifón cando ambos preparaban na USC as súas teses de doutoramento, así como a “súa implicación total” nos grupos que antecederon a Grades. “A súa gran paixón foi sempre a morfoloxía. Imaxínoo alá, nese paraíso de ficción onde van parar algúns lingüistas, non todos, pasando felizmente as tardes conversando con Jesús Pena sobre morfoloxía derivativa e de mil cousas máis. Discorrendo eternamente”, dixo García-Miguel.
“Antón (todos lle chamabamos así) é persoa moi querida, respectada e recoñecida no centro onde desenvolveu un traballo intenso, non sempre coñecido pois a discreción é unha das súas mellores calidades”. Nestes termos refírese o decano da Facultade de Filoloxía e Tradución da UVigo, José Montero Reguera, a quen considera “un irmán”, o docente e investigador, titular de Lingua Española no centro, Antonio Rifón Sánchez (A Coruña, 1965), falecido nas últimas horas, por mor dunha enfermidade. A confirmación do pasamento de Rifón provocou fonda conmoción no PDI e PAS do centro, ao que chegou no ano 1995, logo de doutorarse na USC, baixo a dirección de Xesús Pena Seijas, cunha tese sobre a derivación do español, “que lle abriu o seu camiño investigador no eido da morfoloxía do español onde acabou sendo unha das referencias ineludibles”, sinala o decano da FFT.
Na Facultade de Filoloxía e Tradución da UVigo dirixiu o Departamento de Lingua Española, investigador principal de varios proxectos, coordinador do grupo de investigacion GRADES e do Grao en Ciencias da Linguaxe e Estudos Literarios, Rifón foi tamén “un dos almus pater do novo grao en Filoloxía Aplicada Galega e Española”, explica Montero, que destaca que “o seu maxisterio queda reflectido na media ducia de teses que dirixiu, nas máis de vinte e cinco promocións de estudantes (Filoloxía Hispánica, Tradución e Interpretación, Galego e Español, Ciencias da Linguaxe e Estudos Literarios) para os que a morfoloxía e a semántica non son palabras baleiras e nas súas achegas investigadoras (libros, artigos, capítulos de libros). É un académico moi completo que non agochou a cabeza cando tivo que coller responsabilidades de xestión, participando, ademais en múltiples comisións e en todas as encomendas que dende o decanato da Facultade lle foron asignadas, sempre con verdadeiro e exemplar sentido de servidor público”, detalla o decano do centro.
Cumieira das Letras. Así bautizou o Departamento de Filoloxía Galega e Latina o seu novo proxecto, unha revista de periodicidade anual coa que buscan dar a coñecer traballos científicos en galego sobre a lingua, literatura e cultura galegas. “Cumieira das Letras Galegas, non leva este apelido no seu nome oficial, pero podería levalo porque ese é o motivo da súa propia existencia, as letras galegas”, tal e como explica o seu director, o profesor Alexandre Rodríguez Guerra. A nova publicación presentouse este xoves ao público na Facultade de Filoloxía e Tradución, onde tamén se levou a cabo a presentación do libro Querida Liberdade, dedicado á memoria de Antolín Faraldo e escrito polo filólogo e egresado da Universidade de Vigo Xurxo Martínez González.
A nova revista vén a cubrir o baleiro que deixou a desaparición de publicacións como o Boletín Galego de Literatura ou o Anuario Galego de Literatura. “Xa non tiñamos revistas monográficas onde se publiquen investigacións e análises da nosa literatura”, explicou o profesor Xosé Henrique Costas, director do Departamento de Filoloxía Galega e Latina, na presentación da nova publicación. Ao seu carón compartiron mesa e ideas o director e a secretaria da revista, a profesora Ana Acuña, e o decano da facultade, José Montero. Todos coincidiron en subliñar o “esforzo e ilusión” dos integrantes deste departamento nun proxecto ao que se refiren como “aberto á cidadanía”.
As investigadoras e investigadores en estudos literarios, culturais e tradución e interpretación teñen esta semana unha cita na Facultade de Filoloxía e Tradución, onde este luns botou a andar o I Coloquio Internacional BiFeGa: Literatura, Cultura e Tradución e Interpretación, unha cita organizada polo grupo de investigación BiFeGa-UVigo, un equipo composto na actualidade por máis de medio cento de especialistas, na que participan como poñentes 25 expertas e expertos, tanto persoal permanente e investigador do propio grupo, como persoas convidadas chegadas desde diferentes partes do mundo.
A apertura do encontro, que pode seguirse en directo a través de UVigoTv, correu a cargo do director do grupo, Burghard Baltrusch, profesor da Universidade de Vigo especializado en Literaturas Lusófonas e presidente da I Cátedra Internacional José Saramago, quen fixo unha breve presentación da historia e situación do grupo, destacando a diversidade das súas liñas de investigación e áreas de coñecemento e facendo unha reflexión sobre a posibilidade de potenciar a cohesión interna de cara á necesidade de competir nun contexto que esixe excelencia e impacto internacional da produción científica, así como de futuras convocatorias de axudas. “Un dos obxectivos principais deste coloquio é visibilizar o labor investigador do grupo, reforzar as sinerxías e a súa cohesión, amosando unha das súas características fundamentais: a interdisciplinariedade”, indicou o docente.
- O embaixador de Irlanda en España constata na UVigo a fortaleza dos estudos irlandeses e da investigación mariña
- Un libro para encher o baleiro de literatura sobre a interpretación de enlace en España e contribuír á formación de profesionais
- Filoloxía e Tradución organiza un ciclo de recitais e clases abertas sobre xénero e literatura galego-lusófona actual
- O profesor José Montero achégase nun libro á menosprezada faceta poética de Cervantes