“A experiencia Eramus é algo que non podes rexeitar”, asegura desde Dinamarca Nerea Rodríguez Otero. A estudante viguesa de 3º curso do Grao en Educación Primaria na Facultade de Educación e Traballo Social no campus de Ourense, decidiuse a cursar parte da súa titulación no UCL Erhvervsakademi og Professionshøjskole de Odense, porque “ao estudar Educación, interesábame comparar e explorar o sistema dun país nórdico, pois teñen fama de ser moi eficaces e eficientes”, asegura. Nerea Rodríguez é unha das 491 alumnas e alumnos da UVigo que este curso 2022/2023 están estudar a totalidade do curso, ou un cuadrimestre, no estranxeiro ao abeiro dalgún dos programas de mobilidade que oferta a UVigo ao seu estudantado.
No caso da pontevedresa Saray Freijeiro Arca, o que a impulsou a marchar á Haute École Bruxelles-Brabant (Bruxelas, Bélxica) foi o idioma, “o francés, e porque é un lugar próximo a moitos outros lugares de interese para min”, explica a estudante de Educación Infantil do campus de Pontevedra. Ao igual que Nerea, Saray tamén considera que “é unha experiencia que hai que vivir algunha vez na vida. Saes da zona de confort e, acabe gustándoche ou non, polo menos sabes se é algo feito para ti e non quedas coa dúbida”. Mellorar o seu francés, tamén é a razón que levou a Estela Durán Pereira, estudante de segundo curso do grao en Tradución e interpretación francés-español do campus de Vigo a solicitar unha bolsa para estudar na zona francófona de Canada. Na cidade de Moncton, situada no sureste do país, na provincia de Novo Brunswick, Estela asegura que experiencia está a ser “sen dúbida incrible. Empápaste da cultura do país, viaxas e mellora o idioma dun xeito moi doado. A nivel persoal creo que implica tamén unha maior autonomía e flexibilidade en todos os sentidos”, asegura a estudante da UVigo, que non agocha ”o carísimo que é vivir aquí, porque o nivel de vida é moi alto”. Estela é precisamente unha das 17 alumnas e alumnos da UVigo que este curso se atopan nun país estranxeiro ao abeiro de convenios bilaterais, aos que se suman, ata acadar os 491 totais, os 438 do programa Erasmus +103; 17 Eramus Prácticas; 7 ISEP; un G4; 3 de libre mobilidade e outros 8 estudantes que se acolleron a outras modalidades.
“O Ulises é unha novela que troca os heroes tradicionais por protagonistas profundamente vulnerables que existen nun mundo de precariedade social e persoal. Nunha novela que se centra nun día en Dublín en 1904, cabería esperar que os personaxes fosen os típicos dublineses ‘normais’ pero Joyce opta por caracterizalos a través de trazos físicos que revelan as súas orixes estranxeiras e polos seus comportamentos non normativos”, explica a docente e investigadora do grupo Netec da UVigo, Teresa Caneda, organizadora da conmemoración do centenario da obra de James Joyce, que este mediodía se celebrou na Facultade de Filoloxía e Tradución. Tras participar en congresos, homenaxes, conferencias e números especiais sobre os cen anos da publicación de Ulises, Caneda organizou este xoves a proxección do filme de Ruán Magan O Ulises de James Joyce: Cen anos dunha obra mestra, “un filme de carácter documental, no que participan algunhas das voces críticas máis autorizadas que tivemos a fortuna de recibir na FFT hai anos”, explica a investigadora principal dun proxecto de Estudos Irlandeses sobre a representación da vulnerabilidade na cultura contemporánea.
Na conversa posterior co público asistente á proxección, Caneda destacou que é moi típico referirse á novela de Joyce como unha obra que alterou o rumbo da literatura moderna “e que supuxo unha verdadeira revolución na traxectoria da literatura occidental do século XX porque sacudiu os fundamentos estéticos e formais da narrativa europea e tamén cuestionou os fundamentos morais do seu tempo”. Para a docente e investigadora da FFT a revolución que supuxo o Ulises e a súa influencia seguen vivas no só na nosa arte actual, “senón que as reflexións que as lectoras e lectores de hoxe poden extraer da novela teñen plena vixencia ante acontecementos de actualidade que recordan a propia actualidade do autor irlandés”. Neste sentido, Caneda lembra que, exiliado desde comezos de século en Trieste, Joyce veuse obrigado a fuxir coa súa familia cando estalou a I Guerra Mundial e tivo que buscar refuxio na cidade neutral de Zúrich, entre 1915-1920, onde pasou os anos de pandemia que azoutou Europa en 1918, escribindo unha grande parte do Ulises baixo a condición de cidadán desprazado como refuxiado de guerra.
Amosar as fortalezas e posibilidades da Facultade de Filoloxía e Tradución da UVigo e servir de canle para a captación de alumnado, por medio de exemplos procedentes do propio centro, a través de egresadas e egresados con traxectorias laboralmente consolidadas e referentes na súa actividade profesional, son os obxectivos de Conversas coa nosa xente, o ciclo que nas últimas horas botaba a andar no edificio Redeiras. “Ademais, con estas conversas tamén queremos render unha homenaxe a un amigo, un compañeiro, o profesor Rifón Sánchez, falecido hai uns días e para quen a docencia e a relación co alumnado era a cerna da súa profesión”, destaca o decano da FFT, José Montero Reguera, que foi o encargado de conversar coa primeira das invitadas ao ciclo, Alexia Dotras Bravo. Profesora adxunta na Escola Superior de Educación do Instituto Politécnico de Bragança e responsable do departamento de Linguas Estrangeiras (Español e Inglés), Dotras é egresada da Facultade de Filoloxía e Tradución, onde se licenciou en Filoloxía Hispánica e Filoloxía Galega, e doutorouse en Literatura Española cunha tese sobre Cervantes. Logo de desenvolver a súa actividade profesional na escola de maxisterio de Vigo e no Centro de Literatura Portuguesa da Universidade de Coimbra, dende hai dez anos, Alexia Dotras traballa na Escola Superior de Educación do Instituto Politécnico de Bragança. “Sorprendeu tamén pola publicación dunha novela, Jugar al palacio de Rosa (2021), coa que obtivo un éxito inmediato e a editorial (Libros Indie) está preparando xa a terceira edición. Outro libro, Querido Peles y otros relatos (2022), aseguran este novo valor da literatura xurdida na cidade de Vigo”, explica Montero sobre a faceta literaria de egresada da FFT.
Desde a Facultade de Filoloxía e Tradución celebramos o Premio de Literatura en Lingua Castelá “Miguel de Cervantes” 2022, concedido ao poeta venezolano Rafael Cadenas (Barquisimeto, 1930). O xurado, presidido pola filóloga e académica Aurora Gloria Egido Martínez, valorou a súa “vasta e dilatada obra literaria”, que se inicia en 1946 con Cantos iniciales, continúa con Una isla (1958) e Cuadernos del destierro (1960), escritos no seu exilio na illa Trinidad pola súa militancia comunista durante a ditadura de Marcos Pérez Jiménez, seguiu con “Derrota” (1963), o máis famoso e icónico dos seus poemas, e outros poemarios reunidos en 2007 en Obra entera (Pre-Textos e Fondo de Cultura Económica), na que se incorporan tamén os seus numerosos ensaios sobre literatura, filosofía e pedagoxía. Despois desta obra compilatoria seguiu publicando outros títulos como En torno a Basho y otros poemas (Pre-Textos, 2016) ou Contestaciones (Visor, 2018). Libro, este último, de glosas breves e fragmentos de autores como Emily Dickinson, Pablo Neruda ou Miguel de Cervantes, no que explora a escritura aforística, por outra banda, constante e transversal en toda a súa obra, como sinala Darío Jamarillo Agudelo no Prólogo a Obra entera.
Poeta da desolación, da hostilidade á que nos somete a realidade, pero tamén da procura da autenticidade verbal (Seamos reales. / Quiero exactitudes aterradoras. / Tiemblo cuando creo que falsifico. Debo llevar en peso / mis palabras. Me poseen tanto como yo a ellas de “Ars Poética”, Intemperie, 1977) e da denuncia a calquera clausura impositiva das liberdades cívicas. Silencioso e retraído, ao dicir de quen o coñece, polémico nas súas manifestacións políticas ante o chavismo, sentenciaba nunha entrevista: “La poesía es todopoderosa e insignificante” (El País, 18-10-2014).
- Grazas, Rifón!
- Fonda conmoción na Facultade de Filoloxía e Tradución polo pasamento de Antonio Rifón Sánchez
- Nace Cumieira das Letras, unha publicación disposta a enriquecer a lingua, literatura e cultura galegas
- Vigo convértese esta semana en epicentro do debate sobre estudos literarios, culturais e de tradución e interpretación